Ram Khobragade ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ : BAMCEF, DS-4 ਅਤੇ BSP ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ (ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ)– ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੁੱਲਾ ਦਿੱਤਾ

By -

ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਖਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਹੁਜਨ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਐਡਵੋਕੇਟ ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ – ਇਹ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਪਰ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਮਸੈਫ, DS-4 ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ (BSP) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ, ਡੀ.ਕੇ. ਖਾਪਰੜੇ ਜੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦੀਨਾਭਾਨਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਨੇ – ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਜਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ BSP ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ
ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਨ, IFCI ਐਮਪਲਾਈਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ ਰਹੇ, ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ "ਜਨ ਆਂਦੋਲਨ ਕਾ ਸਜਾਗ ਪ੍ਰਹਰੀ" ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਐਡੀਟਰ ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਬੇਡਕਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

1971 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਬਾਮਸੈਫ ਦੀ ਅਨੌਪਚਾਰਿਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ, ਡੀ.ਕੇ. ਖਾਪਰੜੇ ਅਤੇ ਦੀਨਾਭਾਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਹ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਾਸਰੂਟ ਲੈਵਲ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਬਾਮਸੈਫ ਨੂੰ ਬੌਧਿਕ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ – ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਮਸੈਫ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਜੀ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਮਸੈਫ ਆਫਿਸ ਲੈ ਆਏ।



ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖਾਂ

  • ਬਾਮਸੈਫ (1978): 6 ਦਸੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਲਾਂਚ ਹੋਈ (ਅੰਬੇਦਕਰ ਜੀ ਦੇ ਪਰਲੋਕ ਦਿਵਸ ਤੇ)। ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
  • DS-4 (1981): 6 ਦਸੰਬਰ 1981 ਨੂੰ ਬਣੀ। ਇਹ ਬਾਮਸੈਫ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਵਿੰਗ ਸੀ। ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਇਸ ਦੇ ਵੀ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
  • BSP (1984): 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। DS-4 ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਬਦਲ ਕੇ BSP ਬਣਾਈ ਗਈ। ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਇਸ ਦੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਖੁਦ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: "Founder member of BAMCEF (1978), DS-4 and BSP..."। ਉਹ ਯੂਨੀਅਨ ਲੀਡਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵੀ ਸਨ – ਬਹੁਜਨ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਲੋਕ?
ਅੱਜ BSP ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫੋਕਸ ਸਿਰਫ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਤੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਓਵਰਸ਼ੈਡੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨਿਆਂ ਹੈ – ਕਿਉਂਕਿ ਲਹਿਰ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਟੀਮ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ। ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਾਸਰੂਟ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਘੱਟ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ 2022 ਵਿਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਚਲੇ ਗਏ (ਉਮਰ 77 ਸਾਲ ਸੀ, ਘਟਨਾ ਬੱਲਾਰਪੁਰ, ਨਾਗਪੁਰ ਨੇੜੇ ਵਾਪਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਰਵੀਵਾਰ ਨੂੰ ਬੱਲਾਰਪੁਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ)। ਅੰਬੇਡਕਰਾਈਟ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ BAMCEF ਅਤੇ DS-4 ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ

ਜੇ ਅਸੀਂ ਬਹੁਜਨ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਆਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੀਏ। ਰਾਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਜੀ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ – ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।






ਜੈ ਭੀਮ! ਜੈ ਭਾਰਤ! 💙

The ultimate measure of a man is not where he stands in moments of comfort and convenience, but where he stands at times of challenge and controversy

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

मान्यवर दीना भाना जी - बामसेफ एवंम बहुजन आंदोलन की नींव के पथ्थर

By -
Image
राजस्थान राज्य की राजधानी जयपुर से 40 कि.मी. दूर वागास गाँव में माननीय भाना वाल्मीकि के घर 28.2.1928 को दीनाभाना का जन्म हुआ, पहले बच्चे का नाम दीनानाथ रखा गया लेकिन बाद में नाथ हटाकर उनके नाम के अंत में उनके पिता का नाम भाना लगाकर उनका नाम दीनाभाना कर दिया। उसी दौरान भारत की सामाजिक, शैक्षणिक तथा राजनीतिक स्थिति का आकलन करने के लिए तीन फरवरी 1928 को ब्रिटिश सरकार द्वारा नियुक्त ‘साइमन कमीशन’ भारत पहुंचा जिससे सारे देश में उथल पुथल मच गई। जहां एक ओर गांधी व कांग्रेस के नेता साइमन कमीशन के बहिष्कार व असहयोग की योजना बना रहे थे, वहीं दूसरी ओर दलित तथा पिछड़ी जातियों के नेता साइमन कमीशन के आगमन से खुश थे, उत्साहित थे तथा कमीशन के सदस्यों के स्वागत की तैयारी कर रहे थे। उस समय राजस्थान में जातिय भेदभाव चरम सीमा पर था। भंगी की परछाई से भी लोग कतराते थे। स्कूलों का दरवाजा इनके लिए बंद था। दीनाभाना जी जब 14-15 साल के हुए तो उनके सामने एक घटना घटी। दीना भाना जी के पिता ने गाँव के एक जाट को पशुओं को चारा खिलाने के लिए ढकोला (हौद) बनाकर दिया। काफी समय तक जाट उसका पैसा नहीं दे पाया। उसने पैसे के बद...
Read more

Dr. Ambedkar, A Brave Fighter – Lord Mountbatten

By -
Image
I became interested in Dr. Ambedkar in 1943 when I was appointed Supreme Allied Commander, South East Asia, and setup my operational Headquarters in Delhi. He was the Labour Member of Viceroy’s Council. He was fighting for Liberty, Equality and Fraternity and fair conditions of life. He clearly understood that this new order could never be established if the Nazis and the Fascists won the war, he and the Indian Labour had been actively cooperating in the prosecution of the war. At a time when so many Indian leaders opposed war, the knowledge of his support was greatly heartening to me, since India was my base and a million Indian Soldiers, Sailors and Airmen were fighting under my control in Burma. When I became the last Viceroy of India in March 1947 I had extremely interesting and valuable talks with him, and strongly backed my Prime Minister, Jawahar Lal Nehru’s proposal to appoint him as Minister for Law in the first Independent Cabinet. I was even more pleased to agree to his a...
Read more

होली के त्योहार की असली कहानी

By -
Image
कोई आपके पिता या दादा की हत्या कर दे तो आप उस अपराधी से बदला लेने की सोचेंगे या उस आदमी की पूजा करेंगे , बेशक बदला लेने की सोचेंगे । तो फिर क्यों आज हम अपने पूर्वजो के हत्यारो से बदला लेने की बजाय उनकी पूजा करते आ रहे है ....??  हमारे भारत देश पर अंग्रेजो और मुग़लो से भी सैकड़ों साल पहले (2500-4500 yrs. ago) यूरोप और एशिया बार्डर यानि मध्य यूरेशिया की वोल्गा नदी के तट पर रहने वाले लोगो ने आक्रमण किया था । हमारे देश पर आक्रमण करने वाले पहले विदेशी यही "आर्य" ब्रामण लोग थे । ये लुटेरे/डकैत भारत मे गड़रिये/बकरीबाज़ का रूप धर कर आए थे, और फिर ये धीरे धीरे भारत के छोटे बड़े हिस्सो पर हमला करते गए और उस हिस्से को अपना ग़ुलाम बनाते गए , घोड़ा(Horse)और गरुड़ पक्षी भारत मे नहीं पाये जाते थे, ये विदेशी आर्य उन्हे अपने साथ लेकर आए थे । हमारी सेना पैदल हुआ करती थी और ये लुटेरे घुड़सवार हुआ करते थे , इसलिए हमारी सेनाएँ लड़ाई मे कमजोर पड़ती गयी और इन होने धीरे-धीरे लगभग पूरे देश के हिस्से मे अपना प्रभाव जमा लिया । साथ ही साथ ये भारत मे पहले से मौजूद महान और विकसित सिन्धु घाटी सभ्यता और हमा...
Read more